اختر څنګه ولمانځو؟شيخ الحديث مولانا احمدشاه
عزتمندو مسلمانانو وروڼو او خويندو! دين اسلام پوره دين او د انسان د ژوند د تيرولو پوره او کامل نطام دى چې د هر شي احکام او مسايل پکې شته، راځئ چې خپل اختر د اسلام او رسول الله  د سنتو په طريقه سرته ورسوو. دا مضمون درې برخې لري (١) په اختر کې ناروا کارونه (٢) په اختر کې روا کارونه (٣) د امام لپاره د اختر حکم.

د روژې مسايل(ترتيب اوتحقيق شيخ القرآن مولانا احمدشاه)
اول بحث: د روژې تعريف: (صوم) روژه په لغت کې بندولو ته وايې. د روژې اصطلاحي مانا: روژه په اصطلاح کې د ځان بندول دي، د خوړو، څښو او جماع څخه د فجر صادق (سبا راختلو) څخه تر لمر پريوتلو پورې. فقه السنة (٣٨٧- زادالمعاد ١/٢٢٦)
دويم بحث: د روژې د فرضيت تاريخچه:
د رمضان د مبارکې مياشتې روژه د هجرت په دويم کال د شعبان د مياشتې په دويمه نېټه د دوشنبې په ورځ فرض شوه. فقه السنة ١/٣٨٢، علامه ابن القيم په خپل کتاب زادالمعاد کې ليکي، چې رسول الله (صلی الله عليه وسلم) (نهه رمضانه) روژه نيولې ده، او همدارنګه نوموړي د روژې فرضيت په درېيو (٣) مراحلو ويشلې.

دروژه مات پرسترخان بايدڅه وکړو؟ليکوال :عصمت الله عزام
بسم الله الرحمان الرحيم
الحمدلله وحده والصلاة والسلام علی من لانبی بعده امابعد:
دروژې دماتولوپه وخت کي دغه لاندينۍ خبري که په پام کي ونيسو،نوانشاءالله په دې مبارکه مياشت کي به مودخيرپه کاروکي ونډه دپام وړوي هغه دادي :
(1)په حديث شريف کي راغلي دي
أن للصائم فرحتان فرحة حين يفطر و فرحة حين يلقى ربه.

د قدر شپه : الحاج فضل الله رشتين
إنا انزلنه  في ليلة القدر (1) و ما ادراك ما ليلة القدر (2) ليلة القدر خير من الف شهر (3) تنزل الملائكة و الروح  فيها  بإذن ربهم من كل امر (4) سلام هى حتى مطلع الفجر (5)
يقينا چې مونږ دا د القدر په شپه  نازل كړى دى . ته څه پوهيږى چې د قدر شپه څه ده ؟  د قدر شپه له زرو مياشتو نه بهتره ده . په ( دى كښې  دهر كار ) د  انجام وركولو د پاره  د خپل رب په حكم سره فرشتې او روح ( جبرائيل ) نازليږي . دا شپه سراسر د سلامتئ ده او د فجر تر طلوع پورې  (  ده )

د روزې فضايل ، دوهمه برخه : محيب رحمتي
بني كريم صلى الله عليه واله وسلم د دې مياستي څه خصوصيات او او اداب ارشاد وفرمايل اول دا چي دا د صبر مياست ده، په روژو نيولو كي كه څه تكليف وي نو په وشق او زوق سره يې برداشتول په كار دي، نه دا چي په دې كي وهل ټكول وي كله څرنګه چي د اكثره خلكو د ګرمۍ د روژې دا عادت وي كه چيري اتفاقي پېشلمى ځني پاته سو نو د سهار څخه د ده د روژې فرياد شروع س دا رنګه كه چيري په تراويح كي څه تكليف وي نو په ډېري خوشحالۍ سره يې برداشت كول په كار دي، دا افت او مصيبت مه بولي دا د ډېري زياتي محرومۍ خبره ده چي موږ خلګ د دنيا د معمولي غرضونو په وجه خوړل، چيښل راحت او ارام ټوله پرېږدو، د الله تعالى د رضا حاصلول  د دې شيانو په بدل كي ډېر غټ حيثيت لري.

دروژې فضایل :  محيب رحمتي
حضرت سلېمان رض فرمايي:چي نبي كرم r د شعبان په اخري ورځ موږ ته نصيحت وكړى. او وې فرمايل:
اې خلكو! پر تاسو باندي يوه مياشت راروانه ده چي لويه مباركه مياشت ده. په دې كښي يوه شپه ده شب قدر چي تر زرو مياشتو بالاده. الله تعالى د دې مياشتي روژې فرض كړې دي. او د دې شپې تراويح يې د ثواب شى ګرځولې دي. څوك چي په دې مياشت په يوه نېكي د الله تعالى نزدېكت حاصل كړي هغه دا رنګه دى لكه بېله روزې چي فرض ادا كړي.

د رحمتونو مياشت ته ښه راغلاست وايو : صیام الدین پسرلی
مسلمانان د ځمکې په هره برخه کې د الله جل جلاله د ارزښتناکې ډالۍ لپاره تيارى نيسې، د الله جل جلاله دا ارزښتناکه ډالۍ روژه ده چې د ټولو مسلمانانو زړونه يې راتلو ته ډير تږي دي او د دي الهي ډالۍ د استقبال لپاره ډير څه کوي.
د حيرانتيا خبره خو داده چې ټول مسلمانان، په مختلفو رنګونو، عاداتونو او په مختلفو طائفو کې د داسې يو قيمتې ميلمه ښه راغلاست کوي، دا ډيره د حيرانتيا خبره ده.

درمضان دمياشتې روژه :همت الله امين زی
درمضان دمياشتې روژه فرض ده اودفرضيت دليل يې دبقرې دسورې (١٨٥) آيت شريف دى چې ژباړه يې ده:(څوک چې حاضرشول له تاسې څخه مياشتې دروژې ته نوروژه دې ونيسي).اودهمدې سورت په (١٨٣) آيت شريف کې دروژې پرفرضيت باندې دلالت کوي چې ژباړه يې ده:(فرض کړاي شوې ده په تاسې روژه لکه چې فرض کړل شوې وه په هغوکسانوچې ستاسونه مخکې وه).روژه ډېرفضيلتونه لري چې په کتاب الله اونبوي احاديثوسره ثابت شوي دي لکه دهمدې سورت (١٨٥) آيت شريف چې ژباړه يې ده: (دروژې مياشت هغه مياشت ده چې قرآن پکې نازل شوي دى).

درمضان دمياشي ځانګړتياوي : عصمت الله عزام
الحمدلله وحده والصلاة والسلام علی من لانبی بعده امابعد:
درمضان المبارک مياشت دمغفرت،رحمت او له دوزخه دخلاصون مياشت ده .دامياشت دالله پاک دتحفو،احساناتواوورکړومياشت ده .دامياشت ځيني داسي ځانګړتياوي لري چي په نورومیاشتوکي نشته، چي هغه ددې مياشتي په اهميت باندي دلالت کوي هغه دادي :

 د جنت مياشت : الحاج فضل الله رشتين
دا ده يو ځل بيا د روژې مياشت  راورسيده . دا د جنت مياشت ده .  دا د خير او  بركت  مياشت په ټولو مومنو مسلمانانو ميلمنه مياشت ده ، دا ده دغه مياشت په دې  وخت او زمان  كښې د هر مسلمان د زړه   دروازې ټكوي  او   هر مسلمان ته خبر وركوي چې زه راورسيدم .
  ټول   مسلمانان  ددې مياشتې  رارسيدو ته ليوال  دي  او دا مياشت  هغوي ته  ليواله ده ، داده دا بختوره  مياشت راورسيده  . دا مياشت راورسيده  او دا دى  يو ځل بيا د مسلمانانو   د ژوند    په فضا د  ايمان او اطمينان خوشبويي خوريږي  .

روژه :الحاج فضل الله رشتين
د كال ټولې مياشتې  بختورې  ، د  فيض  او د بركت  مياشتې دي  خو د روژې مياشت  د ټولو مياشتو په پرتله  ډيره بختوره ، له فيض او بركت څخه ډكه مياشت ده . په دې مباركه مياشت كښې  د ملسمان بنده حسنات زياتيږي ، او سيئات يې كميږي ، په دې مباركه مياشت كښې د جنت دروازې پرانستل كيږي او د دوزخ دروازې تړل كيږي  . دا مياشت د جنت مياشت ده ، دا مياشت د عبادت او اطاعت مياشت ده ، دا مياشت د ښو اعمالو د سرته رسولو مياشت ده ، دا مياشت د بخښنې مياشت ده ، دا مياشت د خير او بركت مياشت ده.
د روژې مياشت هغه مياشت ده چې پاك قران پكښې نازل شوى دى ، د ليلة القدر شپه د روژې په مياشت كښې ده او دا شپه له زرو مياشتو څخه بهتره ده . زر مياشتې له 83 كالو سره برابرې دي .

دمباركې روژې په اړوند
ـــــــــــ
دروژي دماتونكي په اړوند
هر هغه څه لكه ډوډۍ ٫ غوښي ٫ هګۍ ٫ مېوه  او داسي نوراو همدارنګه يا هغه شيان چي دغوښو تابع دي چټني ٫ اچار ٫ پۍ ٫ مستي ٫ غوړي٫ پوڅه٫ كورت٫ او داسي نور دې ته ورته يعني دا ټول هغه شيان دي چي په دې سره غذا حاصليږي
دهمدې شيانو په خوړلو سره روژه ماتيږي
ــــ
او همدارنګه هغه دواوي چي هغه دمرض دعلاج دپاره خوړل كيږي

د رحمتونو مياشت ته ښه راغلاست وايو
ليکوال: عبد الحميد بنداري
ژباړن: زاهد جلالي
مسلمانان د ځمکې په هره برخه کې د الله جل جلاله د ارزښتناکې ډالۍ لپاره تيارى نيسې، د الله جل جلاله دا ارزښتناکه ډالۍ روژه ده چې د ټولو مسلمانانو زړونه يې راتلو ته ډير تږي دي او د دي الهي ډالۍ د استقبال لپاره ډير څه کوي.

دنبوي احاديثوپه رڼاکي ددُعاءارزښت :ليکوال :عصمت الله عزام
بسم الله الرحمن الرحيم
الحمدُلله وحده والصلاة والسلام علی من لانبی بعده امابعد:
 مخکي موددُعاء دفضيلت اړوندديوڅوآياتونويادونه وکړه دلته غواړوچي په دې موضوع باندي يوڅواحاديث ذکرکړوترڅوددې مهم عبادت اهميت نورهم ښه جوت شي اوددې لوی عبادت سره موشوق اومينه زياته شي .
په نبوي احاديثوکي ددُعاء په هکه بې شمېره فضائل،فائدې اوثوابونه ذکرشوي دي.
دلته يوڅواحاديث دنمونې په توګه ذکرکيږي