په كليواوبانډوكې اختريز دودونه اورواجونه : انجينيرهمت الله امين زی
کله چې داسلام سپېڅلى دين دنړۍ ترګوټ،ګوټ ورسېد،داسلام اوبشريت سترناجي حضرت محمد (ص) په رسالت ټول مسلمانان تريوه بيرغ لاندې ټول شول دنوروباطلوکارونو دمخنيوي په څنګ کې دمجوسيانوجشنونه اواخترونه هم باطل وګڼل شول اودهغوټولو ورځولمانځنه منع اعلان شوه چې داسلام له دين سره يې سمون نه درلود.

ديبــه اديب:دمېرمن کلتوري غونډې رپوټ
دمېرمن کلتوري– ټولنيزبهير د۱۶اوونيزې غونډې رپوټ 
دمېرمن کلتوري– ټولنيزبهيرشپاړسمه اوونيزه غونډه د۱۳۸۹کال دزمري (اسد) په نولسمه ۱۹نيټه غرمه مهال پريوه نيمه بجه دپوهنې وزارت په پنځم پوړکې دستورۍ معارج ستانکزۍ په مشرۍ جوړه شوه.

د نوروزلمانځل حرام دي :مولانا احمد شاه
د نوروز مبارکي او د نوروز په مناسبت خوراکونه ، هفت ميو ، لباسونه، ډالۍګانې ، رخصتى کول خپل ورځني کارونه ځنډول او ميلو ته تلل قطاَ حرام دي.ځکه دا د مجوسيانو سره مشابهت دى او نوروز د مجوسانو اختر دى په دې تفصيلي بحث ابن تيمية(رح) په افتضاء الصراط المستقيم  اول جلد او ٢٢٧-٢٢٦- ٢٤٩ ٢٦٩) صفحو کې ليکلي دي د قران او سنت  د علماؤ داقوالو له مخې د نوروز  لمانځلو  حرام والي دلايل :

کالي _ داړتيا له پوره کولو تر وړتيا ښودلو پورې : اجمل روهي
  د کابل د ښار په کوڅو او بازارونو کې ګڼه ګوڼه ، هر ورځ  د لوړ پوړيزو  ودانيو او سوپر مارکيټونو جوړيدل ،د کاليو او زرګرانو ځليدونکي دکانونه او تيزې رڼا ګانې او په هغوکې ايښي شوي رنګارنګ کالي او د سرو او سپينو سيټونه ، زموږ له ياده دا وباسي چې په دې هېواد کې هره ورځ په لسګونې پېښې کيږي او په سلګونو کسان وژل کيږي . ته به وايې د افغانستان په هر کور کې د واده لپاره تياری نيول کيږي او ياهم د ښايست او موډ د نندارې عمومي سيالي ده .

د سولې کاروان کرزي پلوو  وسله والو  ولې د ننګرهاريو فرهنګيانو ګرېوان  څيرې کړ.
شجاعت ننګرهارى
دا دى د هغو ټوپکوالو چې نن سبا غواړي دغه مظلوم او  پټې سترګى ملت د سولې په نامه دوکه کړي، پليت لاسونه د ننګرهاريو فرهنګيانو تر ګرېوانه هم راورسېدل.
د سولې په نامه د سولې ضد کاروان يادوم، چې همېشه يې د منطق او استدلال پر ځاى د زور، جبر او ټوپک لاره غوره کړې ده.

ايا دولت دومره خوار دى چې افغان ادبي بهير ته د غونډې ځاى نشي ورکولى؟عبدالهادي حېران
په دې خو هر څوک پوهېږي چې ادب او فرهنګ د ژبې د بډاينې بنسټ وي او ژبه د ملت اساسي شتمني. او څرګنده ده چې ليکوالان، شاعران او ادبي خلک د دې بنسټ ايښودونکي او ساتونکي دي. خو څومره د غم او ماتم خبره ده چې نن په افغانستان کې د دې ساتونکو د مرکزي ډلې "افغان ادبي بهير" د راغونډېدو ځاى نشته؟ دا په داسې حال کې چې د فرهنګ وزارت شته او د لاسته راوړنو ادعا هم کوي.

د مڼې ګل مشاعره او  موږ : فريدون خوځون
په دې وروستيو کې په ډېرو ولايتونو کې په بېلابېلونومونو مشاعرې تر سره کېږي چې د پښتنو شاعرانو لپاره يې د شعر ويلو او يو بل سره د پېژندلو ښې وسيلې ګرځېدلې دي.په ننګرهار کې د نارنج ګل،کندوز کې د ريدي ګل،ميدان وردګو کې د مڼې ګل،کندهار کې د انارګل،کونړ کې د کونړ سيند،هلمند کې د هلمند سيند،خوست کې د چينار او ځينو نورو سيمو کې  په نورو نومونو جوړيږي چې له بېلابېلو لرو او نيږدې سيمو نه ورته په زرګونه خلک راځي او ددې مشاعرې جوړېدل او په کې د زرګونو خلکو برخه اخيستل سړى د پښتو ژبې د ودې لپاره هيله من کوي او په دې يې باوري کوي چې پښتو ته اوس هرچا تر خپلې وسې کار پيل کړى او که همداسې دوام وکړي نو دا مړه پښتو به لکه د لمر هسې را وځليږي.

راځى! كركټ ملي لوبډلې ته دعا وكړو.ذبيح الله احساس
كركټ ملي لوبډله نړيوالو لوبو ته د لار پيداكېدو په مزل كې داسې پړوا ته رسېدلى چې د خپلو هڅو او زيار تر څنګ د درنو هېوادواولو دعاوو ته هم اړتيا لري.ملي لوبډلې چې تر دې دمه د نړيوالو لوبو د غورواي په څلورم پړاو كې يې له څلورو شويو لوبو څخه دوه ګټلي او دوه يې بايللي دي، نو كه سبانى لوبه چې له متحده عرب اماراتو سره به وي ونه ګټي نو منزل ته رسېدل به يې له ټكنيتوب سره مخ شي.

پښتونخوا کې کلتوري بحران : ليک: مدثر شاه
دويمې نړيوالې جګړې کې زيات زيان اروپائي هيوادونو او شوروي اتحاد( روس  يوکرائن او داسې نورې سيمې ) ته رسيدلى وو. پنځو شپږو کالو جګړه کې داسې ورځ نۀ ده تيره شوې چې د يوې يا بلې خوا نه پۀ کې مرګ ژوبله نۀ وي شوي. هره ورځ د بمبارو له امله زنانه، ماشومان او تر دې چې ځوانان هم د نفسياتي مرځونو ښکار شول او داسې به ښکاريدل لکه پۀ ژوندانۀ مړي. خو د جنګ دوران کې ددغې هيوادونو واکدارانو، پوهانو، هنرمندانو، شاعرانو او ليکوالو حوصله نۀ وه بايللې او هڅه به ئې کوله چې د لطيفو فنونو شمعه تتيدو ته پرې نۀ ږدي.

نوى کال،نوې هيلې! - امين زى
کله چې يخني خپل ټغرټولوي،تودخه په خپل پيوستوالي اونرمۍ سره سړو وهلو اوژوبلو صورتونوته ټکور ورکوي. دتوروشپوتياره مخ په کموالي اودسپينو ورځو رڼاګانې مخ په ډېروالي وي. دلمرمهربانۍ ورځ په ورځ زياتېږي اوخپل نوى تود زرى شال په عالم خوروي. دباد نرۍ غوټۍ،خزان تالاکړي باغونه،چمن دژونددتيارېدولپاره ورو ورو خوځېږي چې پاڅي سبا دى !

دسخي جان په دروازوکې ... امين زى
افغانان نوی کال یا دنوروزدپه لومرنۍ ورځ دنوې ورځې یادنوروزپه نامه یادوي اوپه بیلابیلوډولونو يې لمانځی … په دغه ورځ کې دلمانځلو ترټولو مهم ټکى يې دپسرلي هرکلی او دلوی خدای (ج) په دربار کې د شکرانې دوعا کول دافغانستان خلکویوه ستره هیله ده .
دبلخ ولایت په هر کال کې دنوی کال په رارسیدولوسره نوی رنگ او نوې څيره غوره کوي اودزرگونو مسافرو او میلمنولپاره چې دهیوادله بهراویادنوروولایتونه څخه راغلي وي،تودهرکلی کوي.

د رحمان بابا مزار کې چاودنې پۀ پښتون تاريخ او کلتور بريد دى
ليک: مدثرشاه
د زيارت پۀ ورځ پۀ پنځم مارچ د نور کله پۀ شان چې سحر پاڅيدم نو د ورځپاڼې د مطالعې نه مې د ورځې پيل وکړو. چې ګرځنده ټيلى فون مې فعاله کړو نو سمدستي د پښتو ژبې د ليکوال ښاغلي عرفان الله ( ورځپاڼې وحدت کې د اور اورکي د عنوان لاندې کالم ليکي) پيغام راغلو، خپل پيغام کې هغۀ ليکلي وو چې دپښتنو دښمنانو د رحمان بابا مزار نن  پۀ بمونو والوزولو حيران پاتې شوم چې دا چا او ولې؟
د نورو معلوماتو لپاره مې تي وي کتل غوښتل خو د برق د نشت والي له امله د ټي وي نه هم معلومات ترلاسه نۀ شول. زر مې کيمره، کاغذ  او قلم راواخستو او د رحمان بابا د مزار پۀ لوري هزار خوانۍ ته روام شوم.

په پکتيا کې د ولور ستونزې/ ساحل منګل
ولور په پكيتا كې يوه لويه ټولنيزه ستونزه ده چې ددې ستونزې اكثره پيغلې او ځوانان مخامخ څه چې ان سرترې ټكوي ولور په پكتياكې له پخواراهيسې دود دى چې پيغلې څه چې وړې نجونې هم دډېرولور په وړاندې وركول كيږي خو دتېرو شپږو كلنو راپه دې خوا دولور په اخيستوكې خورا ډېر توپيرراغلى خو داچې ولور په ياد ولايت كې څومره اخيستل كيږي قومي مشر حاجي امين الله ځاځي په دې اړ وويل : په پكتياكې بېلابېلو سيمو كې بېلا بېل رواجونو شتون لري خو كه په اټكلي توګه ووايو له دوه نيم لكه افغانيو څخه نيولې تراوو لكو افغانيو پورې ولور اخيستل كيږي .
داچې ولور په ټولنه كې ځوانان له كومو ستونزو سره مخامخ كړي دي ۲۳ كلن ځوان سميع الله پيوند وايي :