دحسین ژوند/لیکوال: عبد الحمید جوده السحار/ژباړه : شررساپی
په د مشق کې والیان راټول شول، معاویه دغه یوښه طلایي فرصت وګاڼه، خپل یو کس ته یې وویل:
ــ کله چې په منبر کېناستم، له وعظ او خبرو فارغ شوم، ته د خبرو اجازه وغواړه، کله چې مې اجازه درکړه، د الله ستاینه وکړه او بیا یزید یا د کړه او په نامه یې یادکړه، ویې ستایه او بیا ما د هغه بیعت ته راوبله. معاویه خپلو نورو ملګرو ته هم دغه د ستور ورکړ،چې کله مو ملګري له خبرو فارغ شول، تاسې یې خبره تايید کړئ او خلک د یزید لپاره بیعت ته وهڅوئ.

د حسین ژوند/ لیکوال: عبدالحیمد جوده السحار/ژباړه : شرر ساپی
حسن له مجلس نه ووت، په دغه مجلس کې یزید هم ناست و، زړه یې څه غوښتل خو چې کله مجلس خلاص شو نو پلارته یې وویل:
ــ په الله قسم که مې تاغوندې بل سړی لیدلی وي، هغه درته څنګه خبرې وکړې اوتا ورته درې سوه زره ورکړې.
ــ اى زویه دا د دوی حق دی، که له دې کورنۍ نه درته هرڅوک راغی پرې مهربانه واوسه.
حسن مدینې ته روان شو، په لاره کې یې ماشومان ولیدل چې د ډوډي ټکړې یې راټولولې او خوړلې یې، هغوى يې په یوه کورکې مېلمانه کړل او خپله یې ورسره یوځای ډوډۍ وخوړه، بیا یې خپلوکورونو ته ورسول، خواړه او جامي یې هم ورکړې.

دحسین ژوند/لیکوال: عبد الحمید جوده السحار/ژباړه : شررساپی
اولسمه برخه
او ابن العاص! ته خو دې مور مجهول وزیږولې، د قریشو څلورو کسانو درباندې دعوه وکړه، اخریو بې نسبه او خبیث سړي دغه دعوه وګټله، بیا دې پلار پورته شو او ویې ویل چې زما دښمن محمد لنډى بوچی دی، نو الله پکې هغه څه نازل کړي چې ټول پرې خبر دي ، د رسول الله پروړاندې دې په هر جنګ کې برخه اخیستې، په مکه کې دې رسول الله وځوراوه او د هغه غندنه دې وکړه،

 دحسین ژوند/لیکوال: عبد الحمید جوده السحار/ژباړه : شررساپی
 پنځلسمه برخه
د حج موسم راغی او حاجیان د نړۍ له بیېلابېلو سیمو نه مکې ته راورسېدل، یو شامي یو کس ولیده چې ګڼه سپینه ږيره، تورې سترګې، ګرد مخ، پراښه سينه ګرګس او منځنۍ ونه یې لرله، ترده یې نه ښکلي مخ، نه ښه لباس او نه ښه سپرلۍ لیدلې وه، په زړه یې ښه ولګید پوښتنه یې وکړه:
ــ داڅوک دی؟

دحسین ژوند/لیکوال: عبد الحمید جوده السحار/ژباړه : شررساپی
څوارلسمه برخه
معاویه بیرته شام ته وګرځېد، سلیمان بن صرد د عراقیانومشر چې ډېره موده وروسته کوفي ته راستون شوی و، حسن ته یې وویل:
ــ السلام علیکم د مؤمنانو‍ ذلیلوونکیه.
ــ وعلیکم السلام، راځه کېنه.
ـ موږ په دې خبره تعجب نه کوو، چې تا له سل زره تورو سره بيا هم له معاویه سره بیعت وکړ او نه دې په دې ملامتوو چې سوله دې وکړه، تا ولې د ځان په اړه کوم عهد او ژمنه وانه خیسته او نه دې کومه برخه واخیسته، که دې ورسره د لوېدیځوالو اوختیځوالو پر وړاندې د ځا ن لپاره له هغه نه وروسته د خلافت عهد او ژمنه په لیکل شوې بڼه اخیستی وای، بیا به راباندې د غه بیعت او سوله یو څه اسانه تمامه شوی وه.

دحسین ژوند/لیکوال: عبد الحمید جوده السحار/ژباړه : شررساپې
ديارلسمه برخه
ــ هلاک شئ له موږنه څه غواړئ؟ ایا معاویه د دواړو ګډ دښمن نه دی؟ که مو له لمنځه یوړ نوخبره خلاصه ده.
ــ نه، قسم په الله چې جګړه درسره کوو.
ــ الله دې زموږ د نهر د جګړې په وروڼو رحم وکړي، هغوى له تاسې نه ډېر هوښیار وو.
کوفیانو د خوارجو پر وړاندې جګړه پيل کړه، خوارج ووژل شول او معاویه ډاډه شو، خلک یي راټول کړل او ورته ویې ویل:

دحسین ژوند/لیکوال: عبد الحمید جوده السحار/ژباړه : شررساپی
دولسمه برخه
معاویه له حسنه وغوښتل چې خبرې وکړې خو حسن له خبرو کولو ډډه وکړه، بیا یې قسم ورکړ، چې باید خبرې وکړي، چوکۍ یې ورته کېښوده او هغه پرې کېناست:
ــ اما بعد اى خلکو الله ج زموږ په لومړیو تاسې ته هدایت وکړ او په وروستیو یې ستاسې وینه خوندې کړه، ترټولوستره هوښیارتیا تقوا ده او تر ټولوستره کمزوري فسق او فجوردی. زه او معاویه د خلافت په سر مخالف شوي یاستو، یا به یې هغه له مانه ډېرحقدار وي او یا به زما حق و، ما هغه ته د الله لپاره او د محمد ص د امت د اصلاح او د خلکو د بېځایه وینې تویېدو په موخه پرېښود!

دحسین ژوند/لیکوال: عبد الحمید جوده السحار/ژباړه : شررساپی
معاویه په یوکلي کې چې الحیوضه نومیده واړول ، دعبیدا لله ابن عباس له جنګیالو سره مخ شو ، کله چې سباشو، معاویه څوتنه سپاره ور ولیږل خو عبید الله بن عباس ماتې ورکړه اوپه شاه یې کړل ، چې شپه شوه معاویه عبیدالله ابن عباس ته استازی واستوه اوورته یې وویل : حسن راسره سوله کړې اوماته یې واک راسپارلی دی ، که ته چیرته اوس راغلي نوله ماسره به وي اوکه نه بیا دې په زورتابع کوم ، که دې زما واکمني ومنله نوپه زرګونو درهم به درکړم ، نیم به یې سمدستي درکړم اوکله چې کوفې ته ننوتم نوپاتې به یې هلته درکړم ،

دحسین رض ژوند یولسمه برخه:شررساپې
دحسین رض ژوند/لیکوال :عبدالحمید جوده السحار/ژباړه:شررساپې
حسن معسکرته راووت ، په زرګونو خلکو دحسن انتظارکوو، حسن هم معسکر ته د ډیرلوی لښکرسره چې دخپل وخت په مجهزو وسلو باروو راووت ، دعبدالرحمان په دیرکې درې ورځې ایسار شول ، ترڅوټول لښکر راغونډ شو ، بیا یې عبیدالله ابن عباس راوغوښت او ورته یې وویل:

دحسین ژوند /لسمه برخه /لیکوال:عبدالحمیدجوده السحار/ژباړه :شررساپی
معاویه خپلي لښکرې راټولې کړې ، اودعراق په لوروخوځید ، حسن ته د معاویه دلښکروخبرورغی ، حسن ډیراغیزمن شو ،هسې نه چې په جګړه کې ښکیل شي ، حسن ابن عدی يې سیمیزومشرانوته واستوو،چې د جنګ لپاره تیاری ونیسي غږ وشوچې لمونځ تیاردی ، کله چې راټول شول ، حسن دباندې راووت ، په منبرودرید دالله ستاینه یې وکړه اوویې ویل:

دحسین ژوند  نهمه برخه  / لیکوال: عبدالحمیدجوده السحار/ژباړه: شررساپی
استازي بیرته عراق ته راستانه شول او حسن ته یې وویل:
ــ ګوره ! سړی درپسې دلته راځي خوته پرې رامخکې شه ، اوپه خپله خاوره، وطن اوسیمه کې ورسره جګړه وکړه ،یابه درته غاړه کیږدې اویابه د صفین له جګړې نه ډېرې وینې توي شي .

دحسین رض ژونداتمه برخه /لیکوال:عبدالحمیدجوده السحار/ژباړه:شررساپی
حسن معاویه ته یولیک واستوه:
( دالله له بنده حسن امیرالمومنین نه معاویه بن ابی سفیان ته .
امابعد : الله محمد صلی الله علیه وسلم ټولومخلوقاتو ته رحمت راولیږه ، اوپه هغه يې حق کامیاب کړ، د شرک جرړې یې پرې وویستې، په ټولیزه توګه یې عربانوته عزت وبښه ، او په ځانګړې توګه یې قریش د شرف څښتنان کړل اوویې ویل : دغه ستا اوستا د قوم لپاره ذکردی، کله چې الله واخیست نوعربانودعوې دنګلې پیل کړې ، قریشو وویل

دحسین ژوند /لیکوال: عبدالحمید جود ه السحار/ژباړه : شررساپی اومه برخه
دامیرالمومنین غږټيټ شو، د دغه سترانسان د ژوند ورستی شیبې راورسیدې ، وویریده چې د زامنو په عقلونو یې قهرغلبه ونه کړي نو ورته یې وویل:
ــ وا د عبد المطلب زامنو! داسې نه شي چې د مسلمانانو ویني توې کړی ، اوچیغي وهي چې امیر المومنین وژل شوی ، امیرالمومنین وژل شوی ، پام کوی زما له قاتل نه پرته څوک ونه وژنی.

دحسین ژوند /لیکوال :عبدالحمیدج وده السحار/ژباړه : شرر ساپی
شپږمه برخه
له هرې خوانه په ابن ملجم خلک راټول شول ، ترڅوچې يې ژوندی ونیو، یوتن شیبیب سره مټ اټی شو، شبیب یې په ځمکه را وویشت ، په سینه یې ورکیناست ، توره يې ورنه واخیسته چې مړیې کړي، نورخلک یې ولیدل چې په ده پسې راروان شول، وډارشوچې حمله پرې ونه کړي ، دشبیب له سینې نه یې ټوپ کړې ، هغه یې پریښود ، توره یې له لاسه ولویده ، شبیب پاڅيده او وتښتید ، مجاشع مخکې له دې نه چې د خلکو ګوتو ته ورشي پښې سپکې کړې .